Zout kan op 3 manieren gewonnen worden:
- naar boven gehaald uit mijnen zoals in het Alpengebied.
- uit zeewater gewonnen door het zeewater in ondiepe bekkens te laten verdampen zoals langs de kust van Bretagnië (Frankrijk).
- uit een zoutbron door het natuurlijke pekel te koken en zodoende het water te laten verdampen.
Zout als conserveringsmiddel:
Zout onttrekt water aan alle organische stoffen. Dat geldt ook voor bacteriën. M.a.w. zout doodt bacteriën zodat levensmiddelen langer houdbaar bleven/blijven.
Zo werd gedurende verschillende eeuwen vooral vlees en vis bewaard in stenen potten tussen lagen zout. Voor het bereiden moeten deze goed afgespoeld worden omdat teveel zout het menselijk lichaam kan verstoren.
Zout werd ook gebruikt voor het looien van dierenhuiden en het glazuren van aardewerk.
Vandaag verwerkt de chemische industrie ongeveer 90% van het gewonnen zout als grondstof voor een groot aantal kunststoffen.
Zout in de voeding:
De dagelijkse behoefte aan zout (NaCl) bedraagt slechts 2 gram en de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) raadt aan om niet meer dan 6 gram zout per dag in te nemen. Dat is veel minder dan wat we dagdagelijks gebruiken.
20% van de zoutconsumptie is afkomstig van zout dat we zelf toevoegen tijdens de bereiding van een maaltijd of aan tafel.
80% is zout dat aan voedingsmiddelen wordt toegevoegd als smaak- en bewaarmiddel.
En dat terwijl de negatieve gevolgen van overdadig zoutgebruik zo overduidelijk zijn aangetoond: het verhoogt het risico op hypertensie (= hoge bloeddruk), hart- en vaatziekten en beroerte. Maar het is ook een risicofactor voor nierstenen, botontkalking, maagkanker en overgewicht.
Slimme tips:
- water: Vermijd gezouten waters zoals Vichy, Appolinaris en Schweppes Soda.
- graanproducten: Brood is een belangrijke bron van zout. Maar ook beschuiten, sandwiches, toast, pistolets, ontbijtkoeken, ontbijtgranen bevatten een aanzienlijke hoeveelheid zout. Gelukkig zijn van de meeste van deze producten ook zoutarme varianten op de markt.
- aardappelen, pasta en rijst bevatten van nature weinig zout. Alle verwerkte vormen zoals aardappelkroketten en -puree bevatten wel toegevoegd zout.
- groenten: verse of onbereide diepgevroren groenten leveren geen problemen. Groenten in blik of glas en bereide diepgevroren groenten bevatten wel flink wat zout.
- fruit: zowel vers als in blik bevatten weinig of geen zout.
- vlees en vis: bevatten van nature weinig zout. Alle bereide vleeswater en vleesbereidingen bevatten daarentegen een flinke hoeveelheid zout. Hetzelfde geldt voor vis.
- schaal- en schelpdieren: bevatten van nature meer zout.
- melkproducten: bevatten van nature zout, maar een halve liter melk per dag levert geen problemen op. Opgelet: gewone kazen en smeerkazen bevatten veel zout!
- eieren: bevatten van nature zout. Maar 2 tot 3 eieren per week is oké. Opgelet: ook in bereidingen kunnen eieren zitten.
- voeg bij de bereiding of aan tafel geen zout toe. Gebruik andere smaakmakers zoals verse kruiden (bieslook, dille, kervel, peterselie, ...) of specerijen (nootmuskaat, peper, kruidnagel, laurierblad, ...)
- ook aromakruiden, selderijzout en zeezout bevatten evenveel natrium als keukenzout en zijn dus te vermijden.
Vermijd vooral:
- kant- en klare maaltijden.
- paneermeel
- hartige snacks zoals chips,olijven, gezouten noten, aperitiefkoekjes, enz.
- mosterd, ketchup, pickles, sojasaus, worcestersaus.
- Feta, Roquefort, Bleu.
- kruidenmixen zoals spaghettikruiden, BBQkruiden, enz.
Maar zout kan ook mooi zijn:
Zo zorgen de zoutkristallampen met hun rood- of geelachtige kleur overal in de woning voor een aangename sfeer. Deze lampen bestaan uit een zoutsteen met binnenin een brandende lamp of een theelichtje. Deze zoutsteen stamt uit de vroegste tijden van de aarde. De oerzee die toen het aardoppervlak bedekte, bevatte al zout. Op vlakke plaatsen waar het water onder invloed van de zon verdampte, bleven kleine korrels zoutkristallen achter. In de loop der tijden kwam er stof op deze afzettingen en door aardverschuivingen kwamen ze nog dieper te liggen. Deze zoutafzettingen kunnen dus zo'n 250 miljoen jaar oud zijn."Deze zoutkristallampen hebben een ioniseringseffect. Deze kristallen geven negatieve ionen af die onze binnenlucht in harmonie brengt. Onze lucht bevat namelijk teveel positieve ionen door de afgifte van zuurstof, stikstof, elektrische apparaten, enz." Dit heb ik gevonden in een foldertje. Geen idee of het waar is of niet. Maar ik hou wel van dat warme licht dat die lamp uitstraalt.
Sprookje:
Dat zout belangrijk was, wordt ook bewezen door een sprookje. Na enige zoeken in mijn bibliotheek heb ik het teruggevonden.
Hoe de prinses haar vader liefhad.
Een koning had drie dochters en zij waren hem allen even lief. Op zekere dag wilde hij wel eens weten hoe groot hun liefde voor hem was en vroeg:
"Vertel me eens, hoeveel je van me houdt."
De oudste prinses zei:
"Ik hou net zoveel van u als de zon van de aarde."
De middelste prinses zei:
"Ik hou net zoveel van u als van het licht in mijn ogen."
En de jongste prinses zei:
"Ik hou net zoveel van u als van het zout."
De koning was tevreden over de antwoorden van zijn oudste en van zijn tweede dochter, maar wat de jongste had gezegd, zinde hem niet. Hij werd heel boos en stuurde haar weg.
's Avonds gaf de koning een feestmaal. In de keuken van het paleis was men druk bezig met de voorbereidingen. Toen de kok op zeker ogenblik opkeek, stond er een jonge page voor hem.
"Ken je me nog?" vroeg de page. "Ik ben de weggejaagde prinses."
De kok had altijd een zwak gehad voor de jongste dochter van de koning en vroeg of hij iets voor haar kon doen.
"Zou je alles zonder zout willen klaarmaken?" vroeg de prinses
De kok begreep er niets van maar deed toch wat ze vroeg.
Toen de koning van de maaltijden at, vond hij die echt niet lekker. Dus riep hij de kok.
Maar in plaats van de kok verscheen de jongste prinses.
"Het is mijn schuld, vader", zei ze. "Ik wilde u bewijzen dat het zout onmisbaarder is dan de zon en het licht van de ogen."
De koning zag in dat hij haar onrechtvaardig had behandeld. Hij kwam van zijn troon en omarmde haar.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten