zondag 23 oktober 2011

Cholesterol

Cholesterol, wie heeft er nog niet van gehoord ...
Maar wat is dat nu eigenlijk en wat doet het?

Cholesterol is een vetstof die een belangrijke rol speelt bij de vorming van hormonen en galzuren (nodig voor de vetvertering). Ons lichaam maakt zelf cholesterol aan, vooral in de lever. Anderzijds wordt het cholesterolgehalte in ons lichaam ook beïnvloed door de voeding.

Er is goede en slechte cholesterol, volgens hoe het transport in onze aders verloopt.
Slechte cholesterol of LDL-cholesterol (low-density lipoproteïn cholesterol) voeren cholesterol naar de weefsels via de bloedvaten. Het teveel blijft rondcirkelen in het bloed en zet zich vast op de vaatwanden.
Goede cholesterol of HDL-cholesterol (high-density lipoproteïn cholesterol) verwijdert de slechte cholesterol van de vaatwanden en transporteert ze tot in de lever om te worden geëlimineerd.
Daarom is niet enkel het totale cholesterolgehalte belangrijk, maar ook de verhouding tussen de 'goede' HDL - en de 'slechte' LDL-cholesterol.

De cholesterolwaarde is bij iedereen verschillend. Vooreerst is er de genetische factor die bepaalt hoeveel cholesterol onze lever kan verwijderen. Daarnaast is onze voeding bepalend. Een te grote consumptie van verzadigde vetten is veel gevaarlijker dan de cholesterol die aanwezig is in sommige voedingsstoffen (vb in eieren, lever, garnalen, ...)

Maar er zijn verschillende soorten vetten:
- verzadigde vetten = dierlijke vetten (behalve deze van vis) en melkproducten, palm- en kokosolie verhogen het gehalte LDL. Deze zijn meestal gestold (vast).
- trans-onverzadigde vetten = vetstoffen die gebruikt worden door de voedingsindustrie om gebak, taartbodems en koekjes te maken. Deze hebben ook een slechte invloed.
- mono-onverzadigde vetten = olijfolie, soja- en zonnebloemolie, avocado's, (hazel)noten, amandelen, cajou- en pecannoten hebben geen effect. Zij verhogen de LDL niet en hebben geen negatief effect op de HDL.
- poly-onverzadigde vetten = Omega 3 en Omega 6 doen de LDL dalen. Omega 3 zit vooral in plantaardige oliën (koolzaad-, lijnzaad, walnoot-, hazelnoot-, amandel- en posteleinolie) ofwel in vette vissoorten (zalm, haring, makreel). Omega 6 is ook aanwezig in de meeste plantaardige oliën. Deze zijn meestal vloeibaar.

Opgelet: verwijder niet alle vetten uit de voeding. Vetoplosbare vitamines (A, D, E en K) hangen af van de consumptie van vetten. We hebben dus vetten nodig om geen tekort te hebben aan deze vitamines.

Verder is ook het geslacht bepalend voor het cholesterolgehalte.
Oestrogeen, het vrouwelijke hormoon, werkt in op het cholesterolgehalte van het bloed. Daardoor daalt de slechte LDL en stijgt de goede HDL. Na de menopauze verandert dat omdat het oestrogeengehalte in dan snel afneemt.
Mannen moeten daarentegen vaak al vanaf hun twintig, vijfentwintig jaar hun levensstijl aanpassen om geen te hoge cholesterolwaarden te hebben.

De totale cholesterolwaarde mag echter niet hoger liggen dan 190 mg/dl, waarbij de LDL-cholesterol niet meer van bedragen dan 115 mg/dl.
Echter: om te bepalen of er een probleem is, moet je de totale cholesterolwaarde delen door de HDL-waarde. Het risico op problemen begint bij waarden boven de 5.
Dus ondanks het feit dat de totale cholesterolwaarde hoger ligt dan de grens van 190 mg/dl, is het mogelijk dat er geen gezondheidsrisico is.
Maar opgelet: mensen met een bewezen hart- en vaatziekte, met diabetes of met een sterk verhoogde bloeddruk houden hun totale cholesterol best lager dan 175 mg/dl.

In de eerste plaats komt het eropaan gezond te eten. Het mediterrane dieet biedt daarbij een goed houvast: minstens 2 keer per week vis op het menu, veel meer groenten en minder vlees, olijfolie ipv boter, veel fruit, donkere broodsoorten.
Maar niet te véél eten is nog belangrijker. Wat je precies op je boterham legt, is minder belangrijk dan de hoeveelheid.
En houd er rekening mee dat alles wat goede cholesterol aanlevert, ook calorieën bevat.
Verder is een gezonde levensstijl ook belangrijk: stoppen met roken, voldoende lichaamsbeweging en beperking van de alcoholinname.

Moet je toch cholesterolverlagende middelen nemen, neem die dan bij voorkeur 's avonds. Wanneer de pil 's morgens genomen wordt, is de remmende invloed ervan minder groot.
En neem ze nooit in met pompelmoessap. Pompelmoes heeft namelijk de eigenschap om de werking van de medicatie te verstreken.

Eetgewoontes zijn dus heel belangrijk wat ook de leeftijd of het geslacht is. Een gezonde voeding, minder vlees en verzadigde vetten ... dat is echt belangrijk.
En vergeet ook niet elke dag 30 minuten te stappen.

Cholesterol
... en eieren:
De cholesterol in eigeel wordt nauwelijks opgenomen door ons lichaam. Dus af en toe een eitje kan geen kwaad.
... en mosselen:
Mosselen hebben ten onrecht een slecht imago, want ze zijn juist arm aan cholesterol.
... en koffie:
In koffie zit geen cholesterol. Maar koffie heeft in uiterst geringe mate een cholesterolverhogend effect.
... en orgaanvlees (zoals bloedworst, nieren, lever, zwezerik):
Zijn cholesterolrijke voedingsmiddelen en worden best gemeden.

Gevolgen van een te hoog cholesterolgehalte:
- aderverkalking in de benen (etalagebenen) geeft vooral pijn in de kuiten tijdens het lopen.
- vernauwing ter hoogte van het hart. Dan voelt men tijdens inspanningen een drukkende pijn in de borstkas (angina pectoris). Als de zuurstofnood te lang aanhoudt, volgt een hartinfarct.
- aderverkalking in de hersenen veroorzaakt een herseninfarct of beroerte met verlammingsverschijnselen tot gevolg.

maandag 17 oktober 2011

Geboortebos

Een geboortebos drukt de wens uit we dat de kinderen een gezonde en goede toekomst willen geven.
Bossen zijn gezond en plezant om in te spelen. Daarnaast staan de bomen ook symbool voor het groeien.
Zoals de kindjes groeien, zo zal ook het bos groeien.

Het was al het derde jaar dat zo'n dag georganiseerd werd. Het "bos" begint dus al echt te groeien in de breedte en heel langzaam ook in de hoogte natuurlijk.

Alle kindjes die geboren werden in 2010 werden  uitgenodigd om samen met hun ouders een boompje naar keuze te komen planten. Ook mijn kleindochter kreeg een uitnodiging en dus hebben we gisteren voor haar een boompje geplant.  We konden er kiezen uit verschillende inheemse soorten zoals Vlier, Hazelaar, Liguster, e.a. De mama koos voor een "Zoete Kers", een mooi boompje dat leuke rode besjes draagt.

Het was een hele leuke bedoening. Een kleine fanfare liep al spelende rond terwijl iedere gezinnetje zijn boompje uitzocht en een plaatsje om het te planten. Veel werk had je er niet aan want overal waren er gaten gemaakt. Je hoefde enkel maar het boompje erin te zetten en de aarde weer aan te drukken.

Ik vind dat een zeer goed initiatief. Er zijn al zo weinig bossen.

zondag 9 oktober 2011

Citytrip Keulen

Heel wat jaren terug, op het einde van mijn humaniora om precies te zijn, ben ik eens naar Keulen geweest. Heel veel kon ik mij daar niet van herinneren. Alleen de Dom was mij bijgebleven.
Tijd dus om nog eens terug te gaan.

Wat mij in Keulen vooral opviel was de vriendelijkheid en correctheid van de mensen. Er hangt daar een heel andere sfeer dan hier. De mensen zijn er behulpzaam zonder opdringerig te zijn. Iedereen is er precies ontspannender, minder gestresseerd.

Keulen is eigenlijk een grote gezellige winkelstad met hier en daar nog ergens verscholen een monument, een oud gebouw, een fonteintje, een torentje, ...

Maar eerst en vooral is Keulen ook de stad waar de Dom staat. Hoe zwart ze er ook van buiten uitziet, zo kleurrijk en schitterend is ze van binnen. De vele glasramen trekken je bewonderende aandacht. Maar vergeet ook de mooie mozaïek niet op de vloer van het koor. Neem de moeite om te wachten op een gids. In een klein uurtje krijg je een kleine rondgang langs de bijzonderste schatten, met net genoeg uitleg om alles overzichtelijk te houden. Een aanrader ...
Even in het kort:
In mozaïek voor de Driekoningenkapel: een afbeelding van de eerste met naam gekende bisschop van Keulen: bisschop Maternus (313/314 n.chr.) Hij toont een grondplan van de Dom.
In 1164 werden de beenderen van de Heilige Driekoningen uit Milaan naar de Dom gebracht. Het gouden Driekoningenschrijn werd pas rond 1225 voltooid en staat sinds 1948 op zijn huidige plaats achter in het koor.
Deze relkwieën trokken pelgrims aan uit heel Europa. Deze bedevaart was één van de grootste in de middeleeuwen. De toemalige kerk werd algauw te klein en in 1248 besloot het Domkapittel tot de bouw van een nieuwe "moderne" kathedraal. Het plan overtrof in zijn afmetingen alle andere kerkgebouwen van die tijd. In 1261 werd de eerste steen gelegd en pas in 1880 de laatste.

Nog steeds is men aan het werken/restaureren aan/in de Dom. De legende wil dat, wanneer de werken stoppen, het einde van de wereld nabij is ... Voor mijn part mogen ze dus tot in de eeuwigheid verder werken ...
Meer info: www.koelner-dom.de

Daarnaast is Keulen ook verbonden met het "Kölnische Wasser" of "Eau de Cologne".
In 1792 kregen heer en mevrouw Muelhens van een Kartuizermonnik het recept van het "Aqua Mirabilis" als huwelijksgeschenk. Wilhelm besefte al vlug de waarde van dit recept en stichtte een bedrijfje in de Glockengasse.
In 1796, gedurende de Franse bezetting, kregen alle gebouwen een nummer. Het huis van de familie Muelhens kreeg nummer 4711. In 1875 werd dit huisnummer als handelsmerk geregistreerd.
Gezien het opwekkend effect werd "Eau de Cologne" oorspronkelijk zowel als tonic (= inwendig) en als reukwater (= uitwendig) gebruikt.
In 200 jaar is het productieproces nauwelijks veranderd. 4711 werd traditioneel geproduceerd en gerijpt in grote eiken vaten.
Het huis zelf is zeker een bezoekje waard. Het is nog steeds het origineel gebouw. Boven in de zuidelijke gevel bevindt zich een klokkenspel. Tussen 9u en 19u draaien om het uur de figuurtjes in het rond op de tonen van de Marseillaise.
Bij binnenkomst in de winkel wordt je ondergedompeld in de specifieke geur van 4711. Naast de ingangsdeur staat namelijk een fonteintje gevuld met 4711. De benedenverdieping is een winkel waar alle producten te koop zijn. Via de trap kom je in een kleine gaanderij waar je enkele oude flesjes en memorabilia kunt bewonderen.
Meer info: www.4711.com

Na de levensnoodzakelijke "natjes" en "droogjes" werd het weer tijd om huiswaarts te gaan. Met de Thalys ben je er zo. Ongelooflijk hoe snel dat kan. In de late namiddag zit je nog op een terrasje in Keulen en 's avonds slaap je alweer thuis in je eigen bed ...