Alle bezoekers van het Abdijmuseum Ten Duinen worden verwelkomd in 'Castel Fiertel', de bijzondere villa op de hoek van de Jaak van Buggenhoutlaan en de Koninklijke Prinslaan.
Eeuwenlang domineerde het silhouet van de Duinenabdij het landschap, tot de tand des tijds alles onder het zand bedolf.
Opgravingen en grondige restauratiecampagnes haalden het grondplan van de abdij weer te voorschijn.
Een beetje geschiedenis:
1107: De Franse kluizenaar Ligerius trekt zich terug in de duinen van Koksijde. Er ontstaat een kleine gemeenschap die tot benedictijnenabdij wordt omgevormd.
1138: aansluiting bij de Orde van Cîteaux.
1139: Robrecht van Brugge, vriend van Bernard van Clairvaux, is de eerste cisterciënzerabt. e abdij telt 15 monniken en 13 lekenbroeders. De groei is spectaculair.
1214: begin van de bouw van de abdijkerk (voltooid in 1262).
1253: de abdij telt nu 120 monniken en 248 lekenbroeders.
Tussen 1260 en 1275 groeit de oppervlakte van het abdijbezit uit tot 10.000 ha.
1302: het verzet van de Vlamingen tegen de Franse koning, dat uiteindelijk leidt tot de Guldensporenslag, heeft zware gevolgen voorde Duinheren die partij hebben gekozen voor de Leliaerts. Uit wraak worden tal van abdijbezittingen verwoest.
1339: begin van de Honderdjarige Oorlog.
14de eeuw: de Zwarte Dood decimeert de Europese bevolking. Armoede, oorlog en hongersnood teisteren Vlaanderen. Daarnaast krijgt de abdij te kampen met een steeds grotere terugval van het aantal monniken, de toenemende verzanding en stijgend grondwater. De monniken willen weg uit de vervallen en veel te grote abdij, maar hogere besturen weigeren elk verzoek.
16de eeuw: terugval van het aantal monniken naar 25. Uiteindelijk trekt de gemeenschap zich na de Beeldenstorm en het kortstondige protestantse bewind over de regio terug op de uithof Ten Bogaerde, een abdijhoeve.
1627: verhuizing naar Brugge, in de 'refuge' ter Doest. Bouw van een nieuwe, kleinere abdij in Brugge, met afbraakmateriaal uit Koksijde.
17de eeuw: stuifduinen nemen bezit van de site.
1833: Dood van de laatste Duinheer, Nikolaas De Roover. Alle bezittingen van de abdij gaan over naar de Brugse kloosters en het bisdom Brugge. De abdijgebouwen in Brugge worden gebruikt als Grootseminarie.
1894: Idesbald van der Gracht, de derde abt van de abdij, wordt zalig verklaart. Dit gebeuren wordt feestelijk gevierd en is ook de aanleiding om op zoek te gaan naar de oorspronkelijke vestiging te Koksijde.
1897: de eerste sporen worden terug gevonden. De kerk en het pand worden onder een 3 meter dikke zandlaag gelokaliseerd. Het hoge grondwaterpeil dwingt de onderzoekers echter hun activiteiten te staken.
1911: het onderzoek in opdracht van de Brusselse Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis wordt terug verder gezet. Een aantal opgegraven voorwerpen worden hierbij naar de Koninklijke Musea overgebracht.
Pas in 1949 start men in Koksijde met systematische opgravingen.
Vanaf 1959 wordt de abdijsite O.L.V. Ten Duinen een museum. De in Koksijde gevonden artefacten krijgen hierbij een veilige thuishaven. Inhoudelijk wordt het museum opgevat als een dubbelmuseum met enerzijds een archeologische-historisch, en anderzijds een natuurwetenschappelijk en - historisch luik.
Het 19de-eeuwse vissershuisje in het park wordt voor de bezoekers als museumherberg ingericht.
Het archeologisch en historisch onderzoek verschaft geleidelijk een inzicht in de uitzonderlijke historische en archeologische waarde van abdij en zijn materiële overblijfselen. Dit leidt in 1986 tot de bescherming (als monument) van de abdijruïnes.
Hiërarchie in het klooster:
Abt: staat aan het hoofd van de abdij. Hij nam de geestelijke, bestuurlijke en praktische beslissingen.
Prior: had de dagelijkse leiding in de abdij en hield toezicht op de novices.
Monniken: waren vaak edelen die de gelofte hadden afgelegd.
Lekenbroeders: waren de werkers. Zij kwamen vooral uit de boerenstand. Ze hoefden de geloften niet af te leggen.
Familiares: was het personeel. Oude mannen, vrouwen en kinderen hielpen in het huishouden.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten