Castraatzangers

Op weg naar werk of huis zit ik graag wat te lezen op de tram. Dat kan een tijdschrift zijn, maar ook een boek. Zo zat ik vorige week te lezen in Historia, een tijdschrift dat uitleg geeft over allerlei historische gebeurtenissen. Daarin stond een artikel over Alessandro Moreschi, de laatste castraatzanger.

Alessandro Moreschi werd geboren op 11 november 1858 als 7de in een kinderrijk en arm gezin. Hij leidde, anders dan veel van zijn voorgangers, een rustig en teruggetrokken bestaan. Hij was de enige castraatzanger die lang genoeg leefde om zijn stem voor het nageslacht te vereeuwigen. Tussen 1902 en 1904 nam hij 17 nummers op die een unieke indruk geven van zijn stembereik.
Alessandro Moreschi stierf op 22 april 1922.
Luister naar zijn stem via www.youtube.com, geef zijn naam in en maak je keuze. Uitzonderlijk als je bedenkt dat het een man van rond de 50 is die zingt ...

Het castreren van jongens en mannen gebeurde al sinds de oudheid als straf voor slaven.
Pas rond 400 na Chr. is een eerste melding gemaakt van castraatzangers in verhalen over het eunuchenkoor in het Byzantijnse Rijk.
Pas in de 13e eeuw werd er opnieuw melding van gemaakt, deze keer in Italië.
Omdat vrouwen niet in de kerk mochten zingen, zongen jonge jongetjes de bedoelde muziekstukken. Maar bij de puberteit veranderde hun stem en was het afgelopen met zingen. Vandaar de castratie.
Door toenemende populariteit van de opera werden de meest populaire castraten supersterren.
In 1870 werd castratie verboden in gans Italië.

Veruit de beroemdste castraatzanger was Farinelli (geboren onder de naam Carlo Maria Broschi). Geboren in 1705 in Italië, leefde hij 25 jaar als invloedrijke adviseur aan het hof van de Spaanse koning Filips V. Hij stierf in 1782 in Italië.
In 1994 werd een film gemaakt over Farinelli.
Trailer van de film: http://www.imdb.com/title/tt0109771/

Nu wist ik al langer van hun bestaan. Jaren terug heb ik eens een boek op de kop kunnen tikken dat het leven beschreef van zo'n zanger: "Porporino", door Dominique Fernandez.
Deze roman speelt zich af in het laat 18e eeuwse Napels. Porporino is een der laatste boerenjongetjes die onder het mes ging om zijn leven lang zijn fraaie sopraan te kunnen behouden. Hij komt terecht in de wereld van primadonna's en castraten, waar hij omgaat met koning Ferdinand I, Lady Hamilton, Casanova in eigen persoon, Leopold Mozart en diens zoon Wolfgang Amadeus.
De roman werd bewerkt tot een succesvolle opera die in 1979 zijn wereldpremière beleefde tijdens het festival van Aix-en-Provence. (in 1980 verfilmd voor TV? Een trailer heb ik niet gevonden)
Fernandez kreeg voor dit boek de Prix Médicis.
Dit boek blijft in mijn boekenkast. Ooit zal ik het nogmaals lezen.