Kopje koffie

Wat is er lekkerder dan een heerlijk kopje koffie 's morgens bij het ontbijt of 's middags na de maaltijd. Ik kan in ieder geval moeilijk zonder.

Maar waar komt onze koffie vandaan?
Volgens de legende werd de koffie voor het eerst opgemerkt door geiten. Een Ethiopische herder merkte op dat zijn geiten opgewonden raakten na het eten van bepaalde bessenstruik. Nieuwsgierig plukte hij de bessen en nam ze mee naar een naburig klooster. De bessen werden er gekookt en het brouwsel werd gedronken en als bitter omschreven. Dat was het startsein voor de koffie zoals we hem nu nog drinken.
Het woord koffie is afgeleid van Kaffa, de oorspronkelijke plaats waar de koffiebessen voor het eerst gevonden werden.
De Ottomanen brachten die mee tijdens hun veroveringstochten in de 17de eeuw.
Koffie werd ten tijde van het Ottomaanse Rijk geteeld in Jemen of Ethiopië en verhandeld vanuit een havenstad aan de Rode Zee, Mokka. Zij hadden het monopolie.
Na de nederlaag van de Ottomanen in Wenen trokken ze zich noodgedwongen terug en lieten hierbij 500 balen koffie achter in de stad. De Weense inwoners vonden het brouwsel nogal bitter smaken en voegden er daarom honing en slagroom aan toe. Een variant die al snel populair werd en sindsdien overal in Europa gedronken wordt.

Van koffieplant tot koffie:
De koffieplant is zeer gevoelig en groeit enkel in bepaalde klimatologische omstandigheden. Daarom wordt ze enkel verbouwd in bijna alle landen rond de evenaar, in de zogenaamde koffiegordel.
De koffiebessen worden hoofdzakelijk met de hand geoogst. Daarbij worden alleen de rijpe bessen geplukt. Dit is weliswaar bijzonder arbeidsintensief, maar garandeert een hoog kwaliteitsniveau.
In de teeltregio worden de koffiebonen van hun vruchtvlees ontdaan en nadien worden de bonen aan een grondige kwaliteitscontrole onderworpen. De koffiebonen worden op kleur en grootte geselecteerd en de slechte bonen worden vernietigd.
De goed bevonden koffiebonen worden in zakken of als los bulkgoed verscheept.
Na aankomst in de haven worden de ruwe koffiebonen naar koffiebranderijen vervoerd. Daar worden ze opnieuw gecontroleerd op uitzicht, geur, vochtgehalte, grootte en kwaliteit. Een 'groen' koffieboon heeft geen smaak. Die krijgt ze pas na het brandproces.
Na deze kwaliteitscontrole worden ze bij meer dan 200°C gebrand. Door het branden krijgen de koffiebonen hun heerlijke aroma. De duur en de temperatuur van het brandproces kan variëren en dragen in grote mate bij tot de smaak van koffie.
De arabicabonen zijn groot en ovaal en zorgen voor een fijne, milde en fruitige koffie.
De robustabonen zijn kleinder en ronder en hebben een meer pittige en krachtige smaak.
De brandgraad kan je terugvinden op de verpakking:
Light = een licht brandproces geeft de koffie een iets zuurdere en lichtere smaak.
Medium = een middelmatig proces zorgt voor een koffie met een neutralere smaak.
Dark = door een krachtig brandproces wordt de koffie sterker, bitterder en pittiger.
Om de aroma's te kunnen extraheren, moeten de koffiebonen na het branden gemalen worden. Omdat warmte en zuurstof het koffiearoma aantasten, wordt de koffie hierna onmiddellijk verpakt. Alleen luchtdichte verpakkingen kunnen garanderen dat het koffiearoma gedurende lange tijd bewaard blijft.

Nog enkele tips:
Voor een geslaagde koffie is de kwaliteit van het water heel belangrijk: het bevat geen chloor, weinig kalk en weinig mineralen. Indien nodig kan het water gefilterd worden voor gebruik.
Reken per kopje koffie op ongeveer 7 gram gemalen koffie. Gebruik je te veel koffie, dan bestaat het gevaar dat het water te lang in de koffie blijft hangen waardoor deze te sterk en bijgevolg te bitter wordt.

En ik ben niet de enige die een kopje koffie lust.
V.O.F. de Kunst heeft er zelfs een liedje over gemaakt (1987):

Ik sta op, nog niet wakker
Ik wankel door het huis als 'n stakker
Maar ondanks alles haal ik m'n doel,
op het gevoel
Ja, ik ben een gebruiker
Het pure spul, dus zonder de suiker
Ik giet her zwarte goud in een kop,
leef weer op
één kopje koffie, ...

En de markt wordt stabieler
De grote winkels werken als dealer
Een argeloze Braziliaan
levert het aan
Het bevat cafeïne
Ik loop erop als was 't benzine
Espresso, super, beide loodvrij,
dus doet u mij
één kopje koffie, ...

Over de verzuiling heen is er troost voor iedereen
In de uren van nood en ontbering, neem er nog een
één kopje koffie, ...

Al die lui op kantoren
Je mag ze in principe niet storen
Maar als de koffiejuffrouw het wil,
ligt alles stil
En de school, de fabrieken
De universiteit, de klinieken
Al die tenten drijven volop
steeds weer op
één kopje koffie

Sterke drank, sigaretten
We slippenlangzaam dicht en vervetten
Met al die luxe gaan we kapot
aan ons genot
Maar ik hou van beschaving
Ik wil een keurig nette verslaving
Na al die jaren weet ik het wel,
en ik bestel
één kopje koffie, ...